Kleur bekennen in risico’s

Hoe weeg je risico’s? En wat kunnen verschillende domeinen daarbij van elkaar leren? Veel! Zo bleek uit een recente vergelijking van 6 domein-specifieke risicomanagementsystemen binnen een grote onderneming. 

In het domein van Health & Safety gebruiken we voor het beoordelen van risico’s vaak risico ranking – zoals de methode van Kinney & Wiruth* – of een risk-grid. Sla er maar eens een risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) of taakrisicoanalyse op na.

Maar hoe wegen andere domeinen zoals milieu, kwaliteit en procesveiligheid eigenlijk risico’s? En wat kunnen we leren van bijvoorbeeld Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) – een methode om risico’s van processen te identificeren en classificeren?

Bij het vergelijken van domein-specifieke methoden voor risico-classificatie zagen we verschillen in (ondermeer):

  • Hoe breed je kijkt bij het bepalen van het effect, de impact.
  • Welke factoren je gebruikt als je een risicoscore bepaalt.
  • Welke “regels” je gebruikt om te prioriteren.
  • Wanneer je “in control” bent en wanneer aanvullende maatregelen nodig zijn.

Zo wordt in een RI&E vaak alleen gekeken naar de impact van gevaren voor veiligheid en gezondheid. Andere domeinen kijken breder, zo bleek in bovengenoemde vergelijking.  De FMEA voor het domein milieu weegt ook de impact voor het imago, klachten per incident, handhaving en financiën mee. En bij de procesveiligheid is er aandacht voor de impact op veiligheid & gezondheid, milieu, reputatie, financiële gevolgen en product- en servicekwaliteit.

Ook interessant zijn de “regels”. Het prioriteren van gevaren in de RI&E gebeurt veelal met een risicoscore*. FMEA berekent ook een risicoscore**, maar hangt de prioriteitstelling hier maar deels aan op. In FMEA is iedere failure mode met een effect boven een bepaalde grens prioritair. Immers: “Effect is wat optreedt als het mis gaat, de occurence zegt iets over de mate van beheersing”. FMEA stuurt dus sterker op het effect.

Op dit moment hebben andere domeinen inspirerende gewoonten en inzichten over het wegen van risico’s. Laten we in het domein van Health & Safety hier van leren, waardevolle inzichten meenemen in de dialoog over risico’s en hier in de praktijk mee gaan werken.

 

* Risico-ranking: gevaren worden op basis van specifieke scenario’s gewogen met R = E x B x W. Risicoscore = Effect x Blootstellingsfrequentie x Waarschijnlijkheid. Zie ook: Kinney & Wiruth 1976 

** FMEA: failure modes in processen worden ondermeer gewogen met RPN = Risk Priority Number = Severity x Occurrence x Detection. De gevaarsafwending (detection) wordt binnen Health & Safety niet veel gebruikt – hoewel dit een waardevol concept kan zijn!